Lijngeleider

Een belangrijk verschil tussen de Abu’s en de Shimano’s is dat bij de Abu’s de lijngeleider mee loopt (heen-en-weer gaat) tijdens de worp, terwijl die bij Shimano’s stil blijft staan. Onlangs las ik in een artikel van Arjan Willemsen dat deze stilstaande lijngeleider er de oorzaak van zou zijn dat je vaak pruiken gooit. Ik deel deze mening niet, ik merk geen enkel verschil. Dat kan ook niet want dat zou betekenen dat alle gebruikers van Shimano of andere druppelmodellen reels regelmatig pruiken gooien. Als je bedenkt dat de grootste markt voor reels de Amerikaanse markt is en dat nagenoeg alle (Bass!) vissers daar gebruik maken van druppelreels waarvan de lijngeleider stilstaat, dan snap je al dat dit er niets mis is met reels waarvan de lijngeleider stil staat.

Er zit trouwens wel een groot verschil in het loopwerk tussen de Shimano reels en de klassieke (ronde) Abu reels. De Shimano’s draaien soepeler en geruislozer als de ABU reels, alhoewel de nieuwe Abu Revo’s wel weer veel soepeler lopen als de klassieke ronde modellen. Ik kan niet zeggen dat daarmee de ABU-reels minder zijn, het voelt alleen “anders” aan. Ook tijdens het werpen zijn de Shimano’s veel stiller, wat ook wordt veroorzaakt doordat de lijngeleider stil blijft staan. Bij de klassieke Abu’s hoor je tijdens het werpen; fffffrrrrrrrrrrrrrrr…. En tijdens het binnendraaien heb je meer het idee dat je de tandwielen voelt ronddraaien. Zoals gezegd gebruik ik echter beide merken door elkaar.

Centrifugaal rem

Op werpreels zit een rem waarmee je de reel afstelt op het gewicht wat je er mee gaat werpen. Als basisregel stel je de reel zo af dat als je de reel in de vrijloop zet, je aas langzaam naar beneden zakt tot deze op de grond valt waarna de spoel van de reel stilstaat. Als je meer ervaren bent kun je rem iets lichter zetten waardoor je nog iets (maar niet veel) verder kunt werpen. Bij sommige reels zoals de Abu’s zit er slechts 1 knop waarmee je de remkracht instelt. Bij andere merken (sommige Daiwa’s en Shimano’s) zit er aan de andere kant van de spoel ook nog een extra afstelsysteem (met magneetjes of remblokjes) voor een extra fijnafstelling. Op deze reels heb je dus 2 mogelijkheden om de remkracht in te stellen.

Alle ingenieuze systemen ten spijt kan ik maar weinig verschil merken tussen reels met of zonder deze extra fijnafstelling. Misschien leuk voor wedstrijdwerpers, maar minder belangrijk voor vissers als je het mij vraagt.

Ratel

Voor sommige visserijen, in Nederland met name de visserij met levend (foei!) of dood aas is een reel met een ratel soms handig. Daarmee kun je de reel op de vrijloop zetten zonder dat er meteen lijn afloopt. Bij een aanbeet hoor je bovendien de ratel aflopen wat handig is.

Vooral Abu heeft dergelijke reels waaronder de 5000-6000-7000 serie. Ook mijn nieuwe Abu Toro heeft zo’n ratel. Dit was zelfs de reden dat ik voor dit model koos, maar ik moet eerlijk zeggen dat dit een vergissing was. De ratel loopt te zwaar af vind ik en levert meer weerstand op als me lief is. De ratel van mijn Abu 6501 loopt wat dat betreft een stuk lichter af. Uiteindelijk vis ik met dood of levend (alleen in het buitenland natuurlijk…) aas tegenwoordig het liefst met mijn oude Shimano 3500 A Baitrunner. Perfect in te stellen en met een perfecte slip (al 15 jaar en nog nooit iets aan gedaan!). Overigens werpen en vissen die Toro’s wel heel fijn dus in dat opzicht ben ik er wel heel tevreden over. Ook nog geen probleem met de slip gehad trouwens, maar ze zijn pas een half haar oud. Bij dit model loopt de lijngeleider wel weer mee tijdens de worp wat voor een druppelmodel reel vrij uniek is.

Bij een dergelijke vis is een probleemloze werking van je slip wel zo prettig!

Reel of molen?

Kijkend naar mijn eigen visserij maak ik dus zowel van reels als molens gebruik. Voor een paar typen visserijen ben ik van de reel weer afgestapt en overgaan op het gebruik van molens. Hierbij een overzicht van mijn visserijen en wat ik qua reels en molens daarvoor gebruik;

Trollend vissen (snoek/snoekbaars): hoewel ik hiervoor in het verleden reels gebruikte, kies ik nu meestal voor een molen (Daiwa Sol 2500/Daiwa Tierra 2500/Shimano Symetre 3000/ Fin-Nor Megalite 2000). De reden hiervan is dat ik een molen fijner vind drillen omdat deze onder de hengel hangt en ook omdat ik het geluid van een aflopende slip zo mooi vind bij een molen.

Verticalen op snoekbaars; molen Shimano Twinpower Magnesium 1000 omdat ik dit fijner vind vissen (bewegen) als verticalen met een reeltje.

Diagonalen op snoekbaars – reel Daiwa Zillion. Omdat je hiermee heel snel lijn kunt bijgeven wat handig is omdat je veel meer boot-snelheid hebt als bij het verticalen en je minder tijd hebt om te klooien met de beugel.

Werpend vissen op snoek; (pluggen/spinners/jerkbaits/rubber etc.) Abu Revo Toro/Shimano Calcutta/Shimano Speedmaster. Altijd een reel dus omdat dit veel fijner werpt en vist. Voor elke visserij waarbij je constant aan het werpen bent vind ik een reel zoveel fijner vissen. Juist voor deze visserij is wat mij betreft de reel echt geschapen!

Meerval vissen (boeien-dobber-pellets-kwakhout); vroeger met reels (Penn GTI/Maxx 321/Shimano Charter Special/Abu 7001), tegenwoordig echter met een grote en sterke molen; de Shimano Spheros 12000. Gewoon omdat het drillen van een grote en zware vis echt veel fijner is met een molen, wat sommige ook mogen beweren. Bovendien is de veel hogere inhaalsnelheid vaak erg prettig en gewenst bij het vissen op afstand.

Dood/levend aas vissen met dobbers vanuit de boot; vroeger mijn Abu 6501 reels, tegenwoordig mijn Shimano Baitrunner 3500A molens omdat deze zo fijn zijn af te stellen (zo, dat de lijn nét niet afloopt tijdens het varen). Bovendien drilt dit fijner in mijn beleving, maar dat zei ik al.

Fireball vissen op snoekbaars (bijhengel); Reel Daiwa Viento omdat er hiermee veel makkelijker met 1 hand lijn te geven is en dus bodemcontact kan worden gehouden.

Fireball op snoek; Hier ben ik nog zoekende, de ene keer een reel en de andere keer een molen. Optimaal zou zijn een kleinere en goede baitrunner, maar die heb ik nog niet gevonden.

Penvissen op snoekbaars;  molen Shimano Nexave 2500 omdat licht aas met een reel nauwelijks te werpen is.

Werpend vissen met shads op snoek of snoekbaars; molen Daiwa Sol 2500/Spro Melissa 1500/Shimano Symetre 3000.

Dood aas vissen op snoek(statisch)/karperen; Shimano 3500A Baitrunner voor de korte afstand/Daiwa Emblem 5500 voor de grote afstand.

In principe kies ik dus voor molens tenzij het gaat om de werpende visserij op snoek met (groot) kunstaas. Belangrijkste reden is zoals gezegd dat ik een molen fijner vind drillen omdat het gewicht onder de hengel hangt (zeker bij zware visserijen zoals op meerval) en omdat ik echt kan genieten van het “janken” van de slip, iets wat ik wat ik toch een beetje mis bij een reel. Met molens heb ik bovendien eigenlijk nooit technische problemen gehad, ze doen het altijd en de slip van de molens waarmee ik vis zijn perfect en probleemloos. De prijzen van werpreels en molens ontlopen elkaar tegenwoordig, sinds alles uit Azië komt, trouwens ook niet veel meer. Beiden zijn zowel in de lagere als in de hogere prijsklassen verkrijgbaar. De goedkoopste reels (maar ook molens) zou ik lekker laten liggen in de winkel tenzij je er alleen vrij statisch mee vist op bijvoorbeeld snoekbaars (verticalen bijvoorbeeld), dan kan er niet zo heel veel mis gaan. Ga je echter veel mee werpen, kies dan een reel uit minimaal het middensegment of het hogere segment.

Mooie marketing-termen

De allerduurste reels zijn vaak prachtig om te zien en uitgevoerd met allerlei al dan niet bestaande features. Vooral Shimano maar ook andere merken hebben er een handje van met allerlei flauwekul marketing-termen zeer speciale eigenschappen toe te dichten aan hun producten. Jammer, want zeker Shimano is een absoluut topmerk als het gaat om zowel molens als reels en zou het niet nodig moeten hebben om de consument zoveel onzin door de strot te duwen. Die allerduurste reels heb je vistechnisch gezien overigens niet nodig, maar als je het kunt betalen en het mooi vind zijn het natuurlijk wel mooie hebbedingetjes.

Conclusie

Terugkijkend op 20 jaar molen en reel-ervaring kan ik in ieder geval dus de klassieke en nog steeds gehoorde stelling dat een reel veel beter is als een werpmolen naar het rijk der fabelen verwijzen. Sterker nog, een reel is veel onderhoudsgevoeliger. Vooral de slip zal bij veelvuldig werpen met de reel gaan haperen (bij een meer statische visserij zoals bij het trollen zal je deze problemen minder snel hebben). En een reel is dan wel sterker maar dit speelt alleen een rol bij de visserij op extreem grote vissen (Big Game). Voor de Nederlandse visserij is dat in ieder geval geen argument. Trouwens ook voor het Big Game vissen zijn er geschikte sterke molens te vinden. Misschien ziet een reel er wel stoerder uit als werpmolen maar dat lijkt me een slechte reden om er voor te kiezen. Molens en reels hebben beide hun specifieke eigenschappen en kenmerken en dus ook zo hun voor, – en nadelen.

Toch zijn werpreels fantastische instrumenten. Met name voor de werpende visserij zou ik ze nooit meer willen missen. Simpelweg omdat het werpen en vissen ermee zoveel prettiger en vloeiender gaat als met een molen. Ook voor bepaalde bodemvisserijen vanuit de boot waarbij het handig is als je gemakkelijk en snel lijnt kunt geven, biedt een reel voordelen. Maar het verhaal dat een reel superieur is aan een molen vind ik zoals gezegd dus echt onzin.

Uiteindelijk blijft de keuze tussen een reel of een molen natuurlijk in de eerste plaats een heel persoonlijke. Ik heb in dit artikel mijn mening en mijn ervaringen met je gedeeld en hoop dat je er je voordeel mee kan doen. Maak echter vooral je eigen keuzes en kies waarmee je het plezierigst vist. Tenslotte blijft plezier in het vissen het allerbelangrijkste. Succes!

Michel Rijnberg

Hoewel ik me in die tijd nog met name bezig hield met wedstrijdvissen (in zo weinig mogelijk tijd met veel te kleine haakjes zo veel mogelijk minivisjes vangen en tijdelijk in een veel te groot leefnet stoppen:)) en slechts zo af toe in een verloren uurtje wat verveelt met een gele Mister Twister stond te smijten met een volglas werphengel en een Shakespeare “poor-mans reel” (molen dus),  keek ik in de Vissport en bij de plaatselijke hengelsportwinkel altijd met grote ogen naar deze bijzonder mooie vis-instrumenten. Ooit zou ik…. 

Penn Levelmatic

Penn Levelmatic reel

Heel veel jaren later, toen ik na een lang tijdperk van intensief karperen het roofvissen langzaam maar zeker begon te waarderen, kocht ik mijn eerste reel; een Penn Levelmatic. Gekocht in de winkel van Jan Schreiner in Amsterdam, want daar moest je zijn voor echte spullen. Linkshandige reels waren minder in zwang als nu en waren volgens de experts ook helemaal niet nodig want je zou snel genoeg wennen aan het feit dat de slinger aan de verkeerde kant zat. Met deze reel op mijn eveneens nieuwe Fair Play 28-grams plughengel (met bussluiting want anders had je niet genoeg massa…) zou ik wel even de snoeken van de Spiegelplas het leven zuur gaan maken. Och wat een drama was dat in het begin. Mijn veel te kleine pluggen en lepels kreeg ik er maar niet fatsoenlijk mee geworpen, of beter gezegd dat hele werpen ermee was een drama. Ook maakte ik voor het eerst kennis met het fenomeen “pruik”. En aan dat “overpakken” na de worp kon ik ook al niet wennen. Dus al snel bleef de Fair-Play-met-bussluiting-en-reel thuis en viste ik weer met mijn (veel te lichte) 10-grams spinhengel met Shakespeare Ambidex. 

Een tijdje later kwam ik op een hengelsportbeurs in gesprek met een verkoper van ik meen DAM. Ik vertelde hem dat ik het werpen met reels maar lastig vond. Hij nam me mee naar buiten en gaf me een hengel met reel. Hij legde me uit dat ik (na de reel juist te hebben afgesteld, maar dat wist ik al) de opslag het beste zo kort mogelijk kon houden en vervolgens de hengel zijwaarts van onder (met de top dicht bij de grond) in een schuine lijn naar boven moest bewegen. 

Het resultaat was verbluffend al de eerst keer gooide ik verder als dat ik tot dan toe had gegooid met mijn eigen Penn reel. Zou het dan misschien aan mijn Penn Levelmatic liggen? Ik snelde naar huis om mijn combinatie uit de kast te halen en haastte mij de polder in. Om een lang verhaal kort te maken, het lag niet aan de Penn maar aan mijn techniek. Met de tips die ik had gekregen ging het werpen nu ineens wel goed en gooide ik steeds beter en verder. En daarmee zou voor mij het reel-tijdperk beginnen. 

Shimano Curado Bantam

Shimano Curado Bantam

Waar ik echter niet goed aan kon wennen was aan het feit dat de reel rechtshandig (dus voor linkshandigen, logisch hè) was en ik besloot ‘m dan ook te verkopen. Ik kocht wel meteen een nieuwe reel, een linkshandige Shimano Curado. Met deze reel beleefde ik mooie avonturen. Die Curado was een heerlijk reeltje waarmee ik zowel vanuit de bellyboat als wadend vissend op snoek duizenden worpen maakte. Toch begon er al relatief snel wat te haperen aan dat mooie donkergroene reeltje. De slip ervan begon namelijk “startproblemen” te krijgen. Oftwel hij kwam “schokkend” op gang. En dit irriteerde mij mateloos. In mijn karpertijdperk was ik altijd al een enorme zeikerd geweest als het ging om het probleemloos werken van de slip van mijn (karper)molens. Sommige molens waren wat dat betreft ook een drama, alhoewel ik in de loop der jaren behoorlijk handig was geworden met het modificeren van de slips van molens die vanaf fabriek waren uitgerust met verkeerde slipschijven. 

abu cardinal 33 molen

ABU 33 molen

Even een zijsprongetje. De grootste ellende qua molens had ik trouwens met de destijds zo bejubelde ABU 33 en 44 molens, wat een drama-apparaten waren dat. Deze molens hadden als eerste een slip achterop het huis (Abu heeft daar heel lang patent op gehad) en de vissende en schrijvende experts kregen bij het zien van zo’n ABU 33 een “erectus spontanes gigantus”. Deze molens waren volgens hun n.l. je-van-het, het absolute neusje van de zalm. Gemakkelijk te beïnvloeden als ik toen was (want als de experts het zeggen dan moet het wel zo zijn) kocht ik van mijn zuurverdiende krantewijk-geld destijds ook zo’n wonder der techniek. Maar wat bleek? Hij haalde het bij lange na niet bij mijn Shakespeare Ambidexen en Presidents waar ik op dat moment mee viste. De slip van de Abu was Kwalitatief Uitermate Teleurstellend (alhoewel ik die met veel prutswerk nog redelijk wist te krijgen) en ook de plastic ingaande spoel was gewoon slecht. Hij was scheef en de lijn bleef er regelmatig onder vastzitten. Deze molen veranderde na een tijdje dan ook van eigenaar. 

Maar goed, terug naar de reels. Die Shimano Curado begon dus te haperen. De reel werd opgestuurd naar de importeur en een paar weken later kreeg ik hem terug met de mededeling dat hij was gerepareerd. Helaas stotterde de slip echter nog steeds… De dealer snapte echter niet waar ik het over had (hij vond de slip prima lopen) en ik droop af. Ik zou er zelf wel eens naar kijken…Omdat ik de karperhengels meer en meer in de schuur liet staan om er op uit te trekken op snoek en snoekbaars, kocht ik nog enkele nieuwe reels waaronder diverse Abu’s (o.a. 6501, 4601). Ook met deze reels viste ik veel. Echter, na een tijdje begonnen ook de slips van deze reels te haperen. 

mijn werpreels

Nu, vele jaren later heb ik met veel verschillende reels maar ook met heel veel werpmolens ervaring opgedaan. Voor de geïnteresseerden even een overzichtje met reels waarmee ik gevist heb of nog steeds vis; 

• Penn Levelmatic - zie hierboven, niet meer in mijn bezit
• Abu 4601 – werpend vissen op snoek, niet meer in mijn bezit
• Abu 6501 – levend en dood aas op snoek, nog steeds in mijn bezit
• Abu 70010 – meerval, nog steeds in mijn bezit
• ABU Revo Toro51 -  gebruik ik op dit moment voor het werpend vissen en fireball vissen op snoek
• Shimano Curado – zie hierboven, niet meer in mijn bezit
• Shimano Charter Special – schitterende reel, gekocht voor het meervalvissen. Met een leverdrag,
   helaas rechtshandig en daarom verkocht aan John (die linkshandig is)
• Shimano Speedmaster – nog steeds in mijn bezit
• Dam  Quick Power Champion – met leverdrag, destijds gekocht voor het meervalvissen. De slip was af fabriek  fantastisch. Totdat ik de hengel met reel tijdens een nacht aan de Mosselle met hevige regenval in de boot had laten staan. Toen was de reel niet meer te gebruiken omdat de slip totaal niet meer was in te stellen. Ook hier was vocht tussen de slipschijven terecht gekomen waardoor de slip niet meer functioneerde.
• Abu 70001 Synchro – hierbij deugde de slip af fabriek al niet en die heb ik meteen teruggebracht
• Daiwa Viento - gebruik ik al jaren op mijn “dode” hengel tijdens het verticaal vissen op snoekbaars
• Daiwa Zillion – gebruik ik voor het diagonalen, trollen en verticaal vissen op snoekbaars
• Penn GTI – voor het meervalvissen, niet meer in mijn bezit
• Maxx 321 – voor het meerval vissen, nog steeds in mijn bezit 

Slip

Voor het werpend vissen heb ik dus met name gevist (en nog steeds) met Abu, Shimano en meer recentelijk Daiwa. Hiermee heb ik veel plezier beleefd (en nog) maar heb ik ook de nodige problemen gehad. Zo ben ik erachter gekomen dat na verloop van tijd de slips altijd beginnen te haperen/stotteren. Dit komt omdat er vocht de reel binnendringt waardoor de slipschijven nat en vies worden. En als dat het geval is, is van een soepele werking geen sprake meer. Dit probleem leek trouwens in het begin tijdperk van de dymneema lijnen erger dan nu. Ik heb het idee dat dit kwam omdat die lijnen veel meer een open structuur hadden als nu waardoor ze veel meer vocht opnamen. En dit vocht wordt bij iedere worp door de middelpunt vliedende kracht (toch goed dat ik de middelbare school heb afgemaakt) de reel ingeperst. Had ik mijn slip helemaal perfect lopend aan het begin van de visdag, dan haperde die aan het eind van diezelfde dag weer! De huidige (gecoate) lijnen nemen veel minder water op en ik heb het idee dat er daardoor minder snel vocht de reel binnendringt. Behalve vocht dringt er op den duur echter ook vet en olie van de  reel zelf de slipschijven binnen waardoor ze gaan haperen. 

De reel open maken dus en de slipschijven zorgvuldig schoonmaken en hééééél licht invetten. Dit lost het probleem meestal op, alhoewel ik in sommige gevallen de slip toch niet meer 100% naar mijn zin kreeg. En alhoewel een kleine hapering niet meteen een nadelig effect heeft tijdens het drillen vind ik dat toch niet prettig. Een soepel lopende en op gang komende slip vist tenslotte gewoon veel fijner, zeker bij de dril van grote vissen. Een echt slecht lopende slip kan er zelfs voor zorgen dat je de vis van je leven kan verspelen. Kijk maar eens naar de video Zomersnoekbaarzen van Dietmar Isaiasch (iemand waarvan je toch zou verwachten die ‘ie zijn materiaal voor elkaar heeft), daar verspeelt hij een werkelijk grote snoek mede doordat zijn slip beroerd werkt. 

Ik ben trouwens van mening dat reels eigenlijk verkeerd ontworpen zijn. Het slipsysteem is veel te weinig afgeschermd van het loopwerk, waardoor er heel gemakkelijk vuil en vocht bij kan komen. Dit is bij alle reels eigenlijk het geval uitgezonderd misschien big-game reels waar wel een waterdicht slipsysteem in schijnt te zitten (geen ervaring mee). Alle reels lijken qua binnenwerk sowieso op elkaar, eigenlijk bestaat er maar 1 basisontwerp wat ooit iemand bedacht heeft waarna iedereen dit klakkeloos heeft gejat. Ik wacht trouwens nog steeds op een fabrikant die een reel op de markt brengt waarbij je de slip net als bij een molen tijdens het aflopen hoort tikken. Het moet toch mogelijk zijn een ratel in te bouwen die alleen tikt als de reel afloopt? Deze zou automatisch uitgeschakeld moeten worden zodra de vrijloop (thumbbar) wordt ingedrukt. Één klant zou deze fabrikant in ieder geval al hebben. 

www.smoothdrag.com

Www.smoothdrag.com

Vorig jaar kwam stuitte ik op de website www.smoothdrag.com (mooie  naam trouwens), een internetbedrijfje in de U.S.A. welk is gespecialiseerd in slipschijven voor de meeste merken reels. Ik heb een aantal keren voor verschillende reels (Abu en Shimano) slipschijven bij dit bedrijf besteld (online bestellen en een goede week later heb je ze in een enveloppe thuis) en ben hier erg enthousiast over. De slipschijven zijn gemaakt van ander en volgens mij beter materiaal als de originele schijven die de fabrikanten gebruiken. Inderdaad loopt de slip met deze schijven super-smoooooth. En het lijkt erop dat ze dit (nu inmiddels een jaar later) ook blijven doen. Zeker het proberen waard als jouw slip ook niet naar behoren loopt. Koop dan meteen ook het speciale reelvet dat ze leveren waarmee de schijven (afhankelijk van het type, sommige moeten “droog” worden gebruikt) heel erg licht ingevet mogen worden. Trouwens, als je de reel openmaakt en besluit de reel ook meteen een onderhoudsbeurt te geven (oude vet verwijderen en vervangen door nieuw vet) let er dan in ieder geval op dat je niet te royaal bent met het vet. Minder is beter in dit geval. In sommige reels zit trouwens vanaf fabriek veel te veel vet (iets wat de yanks “overlubrication” noemen). En dit vet komt vroeg of laat tussen je slipschijven. Onbegrijpelijk ook dat er reels op de markt zijn (o.a. Abu Revo) die een z.g. “lubrication port” hebben waarmee je van buitenaf olie en vet in de reel kan laten lopen . Ik voorspel dat dit bij veel reels (slip) problemen gaat opleveren. 

Michel Rijnberg  – lees komende week deel 2